Gold Silver Rate | भारतीय सराफा बाजारात आज सोने आणि चांदीच्या दरात मर्यादित चढउतार दिसून येत आहेत. जागतिक आर्थिक घडामोडी, डॉलर-रुपया विनिमय दरातील बदल, तसेच सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढलेला कल या सर्व घटकांचा परिणाम मौल्यवान धातूंवर होत आहे. गेल्या काही काळापासून सोने उच्च पातळीवर स्थिर राहताना दिसत आहे, तर चांदीमध्ये तुलनेने अधिक अस्थिरता अनुभवास येत आहे.
गुंतवणूकदार, व्यापारी आणि सर्वसामान्य ग्राहक यांच्यासाठी आजचे दर आणि बाजाराचा कल समजून घेणे महत्त्वाचे ठरते. कारण सोनं आणि चांदी हे केवळ दागिन्यांसाठी वापरले जाणारे धातू नसून ते आर्थिक सुरक्षिततेचे प्रतीक मानले जातात.
भारतातील आजचे अंदाजे दर
आज उपलब्ध माहितीनुसार सरासरी दर पुढीलप्रमाणे आहेत (दर शहरानुसार बदलू शकतात):
• 24 कॅरेट सोने – सुमारे 1,55,000/- प्रति 10 ग्रॅम
• 22 कॅरेट सोने – सुमारे 1,42,000/- प्रति 10 ग्रॅम
• चांदी – सुमारे 2,44,000/- प्रति किलो
हे दर स्थानिक कर, जीएसटी, ज्वेलर्स मार्जिन आणि मेकिंग चार्जेसनुसार बदलतात. त्यामुळे प्रत्यक्ष खरेदी करण्यापूर्वी स्थानिक सराफा बाजारातील अचूक दर जाणून घेणे आवश्यक आहे.
22 कॅरेट आणि 24 कॅरेट सोन्यातील फरक
सोन्याच्या शुद्धतेनुसार त्याची किंमत ठरते.
• 24 कॅरेट सोने हे जवळपास 99.9 टक्के शुद्ध मानले जाते. हे प्रामुख्याने गुंतवणुकीसाठी वापरले जाते.
• 22 कॅरेट सोने सुमारे 91.6 टक्के शुद्ध असते. त्यात इतर धातूंचे मिश्रण केल्यामुळे ते दागिने तयार करण्यासाठी योग्य ठरते.
दागिन्यांसाठी 22 कॅरेट सोने अधिक वापरले जाते, तर गुंतवणुकीसाठी 24 कॅरेट किंवा डिजिटल पर्याय पसंत केले जातात.
दरांमध्ये बदल होण्याची प्रमुख कारणे
- आंतरराष्ट्रीय बाजारातील हालचाल
सोने हे जागतिक पातळीवर व्यवहार केले जाणारे कमोडिटी आहे. अमेरिकन आणि युरोपियन बाजारातील बदलांचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावर होतो. - डॉलर-रुपया विनिमय दर
- भारत मोठ्या प्रमाणावर सोने आयात करतो. त्यामुळे रुपयाचे मूल्य घसरल्यास आयात महाग होते आणि सोन्याचे दर वाढतात.
- जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, युद्धस्थिती, आर्थिक मंदी, बँकिंग संकट किंवा महागाई वाढल्यास गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय म्हणून सोन्याकडे वळतात. त्यामुळे मागणी वाढून किंमती वाढतात.
- व्याजदर धोरण, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्याजदर वाढले तर सोन्यावर दबाव येऊ शकतो, कारण गुंतवणूकदार इतर व्याज देणाऱ्या साधनांकडे वळतात.
- स्थानिक मागणी भारतामध्ये लग्नसराई आणि सणासुदीच्या काळात सोन्याची मोठ्या प्रमाणावर खरेदी होते. मागणी वाढल्यास दरांवर परिणाम होतो.
- औद्योगिक वापर – चांदीचा वापर इलेक्ट्रॉनिक्स, सौर पॅनेल, वैद्यकीय उपकरणे आणि विविध उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणात होतो. औद्योगिक मागणी वाढली तर चांदीच्या दरात तेजी येऊ शकते.
महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांतील स्थिती
महाराष्ट्रातील मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिक, औरंगाबाद यांसारख्या शहरांमध्ये दरात थोडाफार फरक आढळतो. मुंबई हे आयात आणि घाऊक व्यापाराचे मोठे केंद्र असल्याने तेथील दर इतर शहरांसाठी संदर्भ मानले जातात.
पुणे आणि नागपूरमध्ये स्थानिक मागणी व पुरवठ्यानुसार काही रुपयांची चढउतार दिसते. ग्रामीण भागात दागिन्यांची मागणी स्थिर असल्याचे व्यापाऱ्यांचे मत आहे.
गुंतवणुकीसाठी सोने की चांदी?
सोने
• दीर्घकालीन स्थिर गुंतवणूक
• महागाईविरुद्ध संरक्षण
• आर्थिक अस्थिरतेत सुरक्षित पर्याय
चांदी
• तुलनेने कमी गुंतवणुकीत खरेदी शक्य
• औद्योगिक मागणीमुळे वाढीची शक्यता
• जास्त अस्थिरता
दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी सोनं अधिक सुरक्षित मानले जाते, तर चांदीमध्ये अधिक जोखीम आणि संभाव्य परतावा असतो.
डिजिटल पर्यायांचा वाढता कल
आजकाल फिजिकल सोन्याबरोबरच डिजिटल गुंतवणूक पर्याय लोकप्रिय होत आहेत:
• गोल्ड ETF
• सॉवरेन गोल्ड बॉण्ड
• डिजिटल गोल्ड प्लॅटफॉर्म
या पर्यायांमध्ये सुरक्षितता, पारदर्शकता आणि साठवण खर्च नसल्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार आकर्षित होत आहेत.
खरेदीपूर्वी काय तपासावे?
1. BIS हॉलमार्कची खात्री करा
2. बिल घ्या आणि जीएसटी तपासा
3. मेकिंग चार्जेस वेगळे विचारून घ्या
4. दीर्घकालीन उद्दिष्ट निश्चित करा
5. भावनिक निर्णय टाळा
गुंतवणूक करताना शिस्त आणि नियोजन महत्त्वाचे असते.
पुढील काळातील संभाव्य ट्रेंड
सध्याच्या परिस्थितीत जागतिक बाजारातील अस्थिरता कायम राहिल्यास सोन्याचे दर उच्च पातळीवर टिकू शकतात. मात्र, डॉलर मजबूत झाल्यास किंवा व्याजदरात बदल झाल्यास किंमतींमध्ये दुरुस्ती दिसू शकते.
चांदीच्या बाबतीत औद्योगिक मागणी आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वाढ हा महत्त्वाचा घटक ठरू शकतो.
सामान्य ग्राहकांसाठी सल्ला
• लग्नासाठी खरेदी करत असल्यास दरातील लहान चढउतारांपेक्षा गुणवत्तेला प्राधान्य
• बाजारातील अफवांवर विश्वास ठेवू नका. अधिकृत दर तपासा.
